TARİHE DAMGA VURAN MEDENİYETLER 10
Bu hafta, TARİHE DAMGA VURAN MEDENİYETLER adlı köşe yazımın son bölümünü yaşamış medeniyetlerden biri olan, Sümerler Medeniyetiini kısaca anlatarak yazımı sonlandıracağım. Tarihe damgasını vuran bu medeniyetin yaptıkları ve buldukları pek çok unsur, günümüzde gelişmiş olarak kullanılmakta ve hayat uygulanmaktadır.
Bu dönemde 21’i büyük olan yaklaşık 35 büyük şehir ve kasaba vardı. Bunlar arasında Kiş, Nippur, Zabalam, Umma, Lagaş, Eridu, Uruk ve Ur sayılabilir.
Sümer şehri, Mezopotamya’nın güney ucunda, Dicle ve Fırat nehirleri arasında kurulmuş, daha sonradan Babil olmuş, günümüzde de Irak’ın Bağdat şehrinden Basra Körfezi’ne kadar olan bölgede yer almıştır.
Sümerler döneminde bulunan bütün kentler surlarla çevrili ve her kentin kendi tanrısının olması, ayrıca her kentte en az bir tapınak bulunması bu medeniyetin özelliklerinden biridir. Tarihin ilk mitolojik olarak kral listelerinin bu dönemde olduğu tahmin edilmektedir.
Her medeniyetin yaşadığı süreçler içerisindeki belli dönemlerde devlette zayıflamalar meydana gelmektedir. Bu nedenler arasında topraklarında oluşan tuzlanma ve buna bağlı olarak da tarımsal üretimin düşmesi gibi ekolojik nedenler Sümerliler’in zayıflamasına neden olmuştur.
Bu medeniyet döneminde anlatılan bazı efsaneler bulunmaktadır. Bunlardan birtanesi de Sümer bölgesinde yer almış Gılgamış destanıdır. Bu destana göre büyük bir sel meydana gelmiş ve bu Tufan’dan sonra bazı şehir devletleri diğerleri üzerinde hakimiyet kurmuşlardır.
Akadlar tarafından yıkılan Sümerler’den sonra, MÖ 2000’li yıllarda bağımsız kimliklerini kaybettiler. Akad ve Babil uygarlıkları Sümerler’den oldukça fazla etkilenerek onların etkilerini taşıdılar. Dilleri ve çivi yazıları uzun süre yaşadı.
Anaerkil bir toplum yapısına sahip olan Sümerler,1. sınıfı din adamları ve askerler 2. sınıfı halk 3. sınıfı ise kölelerin oluşturduğu bir toplumsal hiyerarşisine sahipti. Sıkça yapılan savaşlar nedeniyle halktan her insan kolayca köle sahibi olabiliyordu.
Tarihte ilk yazıyı M.Ö. 3200 yılları arasında Sümerler bulmuş ve ilk yazılı hukuk kuralları Sümerler tarafından oluşturulmuştur. Bu özellikleri ile Sümerlere dünyadaki ilk Hukuk devleti denebilir. İlk yazıları şekiller üzerine kurulu yani her varlık ve olay için bir şekil kullandılar. Çivi yazısı işaretleri geçmişteki bir resim yazısına dayanır. Sümerlerin kullandığı bu yazı günümüze kadar gelerek modern halini almıştır.
Böylece 10 dizilik TARİHE DAMGA VURAN MEDENİYETLER yazımı burada tamamlamış bulunmaktayım. Bir sonraki yazı dizimde buluşmak dileğiyle gönlünüzce kalın.