Köşe Yazılarım


Eylül 8
   
     Eskiyi düşünüyorum…
     Çocukluğumu…
     O dönemdeki bez bebekler, topaçlar, misketler, yemek pişirdiğimiz ve yemek yediğimiz kalaylı bakır kaplar, tahta kaşıklar, ceplerde taşınan el yapımı bıçaklar ve sayamadığım pek çok şey, hatıralarda saklıdır. İşte bütün bunları, çok eski dönemlerdeki ustalar icra ederdi. Ustalar yetiştirdikleri çırakları ile birlikte, zanaatkârlığı bir sonraki döneme devrederdi. Ama, maalesef günüm0z koşullarında bu durum pek de öyle geçerli değil. Her gelişen gün ile birlikte, zanaatkarlıktaki usta ve çırak ilişkisi de bitmek üzere.
     Hepimizin de bildiği gibi, el yapımı ürünler hem zordur, hem uğraştırıcıdır, hem de güzeldir. Bir sanat eseri olan bu ürünlerin yapımı kimi zaman günler, kimi zaman da yıllar alır. Her biri ayrı bir fikir eseridir. Bu sanat eserlerinin oluşması, kolay bir durum olmadığı gibi, dikkat ve özen isteyen bir iştir. Her biri ayrı bir göz nurudur. Çocuğuna bakar gibi, elindeki sanatını icra eder zanaatkar. Büyük bir sevgiyle ve büyük bir incelikle ustalığını ortaya çıkardığı ürününde  gösterir hünerini. İcra ettiği ürünlerini kıyamadan halka sunar. Kimi zaman satmak dahi istemez.
     Ülkemizde, eskiden günümüze gelindiğinde, yok olan ve yok olmaya yüz tutmuş pek çok meslek grubu bulunmaktadır. Teknolojinin de gelişmesiyle birlikte, zamanı daha iyi kullanmak için geliştirilen çeşitli makina ve teçhizatlar, üretimi hızlandırdı. El yapımı ürünlerin yerine makinada çıkan seri ürünler aldı.
     Bügün bile halen devam eden ama, yok olmaya yüz tutmuş meslekler arasında, kalaycılık, bakırcılık, el yapımı bıçakçılık, kemik taraklar ustalığı, kerpiç ustaları, kürekçilik, bileycilik, sütçülük, yorgancılık, çerçicilik, yemenicilik, bastonculuk, sepetçilik, çömlekçilik, keçecilik, hallaççılık, süpürgecilik ve benzeri pek çok meslek sayabiliriz. Bütün bu meslekler bitmek üzeredir. Bu meslekleri yerine getiren ustaların sayısı yok denecek kadar azdır. Çıraklar yetişmediği için, bu mesleklerin icrası oldukça zor. Zor geçen yaşam koşulları bu mesleklerin devamını getirememektedir. Çünkü insanlar mesleklerini daha farklı alanlarda seçmişlerdir.
     Teknolojinin de gelişmesiyle birlikte makineleşmeye geçildiği için, zanaata ve zanaatçılara yeteri kadar önem verilmediği görülmektedir. El yapımı ürünlerin, yerini makina yapımı ürünler aldı.
    Öyle eserler vardır ki, o eser sadece zanaatçının elinden çıkar. Çünkü, o eser o şekliyle güzel ve muhteşemdir. Paha biçilmez bir değere sahip olur.
     Unutmayalım ki zanaatçılar bizim gözbebeğimizdir. Paha biçilmez eserleri icra ederler.