TARİHE DAMGA VURAN MEDENİYETLER -2-
“TARİHE DAMGA VURAN MEDENİYETLER ” adlı on dizilik köşe yazımın ikinci bölümü ile siz okurlarıma, Anadolu’da kurulan Hitit Medeniyeti hakkında bahsedeceğim.
Türkiye’nin üzerinde bulunduğu toprakların verimli olması ve kıtalar arası geçiş yeri olması sebebiyle, bu topraklardan pek çok medeniyet hüküm sürmüş ve göç almıştır. Bunlardan bir tanesi de Hitit Medeniyetidir.
Hititler’in tarihi oldukça eskidir. M.Ö. 2000 yılından M.Ö. 8. yüzyıla kadar Anadolu’da hüküm sürmüş olup, Hitit İmparatorluğu’nun başkenti Hattuşaş’dır. Hititler, çivi yazısı kullanmış olup, Akkadça ve Sümerce yazı işaretlerini aynen almışlardı. Diplomasi lisanları Akadca idi.
Anadolu Yarımadası’nın bugün için bilinen en eski adı Hatti Ülkesi idi ve bu topraklar 1500 yıl boyunca Hatti Ülkesi olarak bilindi. Hepimizin de bildiği gibi, bazen alışkanlıklar yeni gelen topluluklar tarafından da çabuk kabul edilebilir. Bundan dolayı da, Akkad sülalesi döneminde yani M.Ö. 2350-2150 yıllarında bu adlandırma devam etmiştir. Bu ad o kadar yerleşmişti ki Anadolu’yu istila eden Hititler dahi yeni yerleştikleri yerlerinden söz ederken Hatti Ülkesi olarak söylemişlerdir.
Yine arkeolojik kazılar sonucunda ortaya çıkan tabletlerden öğrenildiğine göre söz konusu Hind-Avrupalı halk kendini Nesice konuşan Nesililer olarak adlandırıyordu. Eski alışkanlıkları değiştirmek bazen güç, bazen de zaman aldığı için, Hitit biçimindeki adlandırma da, Eskiçağ tarihi çevrelerinde yayıldığı için onu değiştirmek de güç olmuştu. Türkçe dilinde eskiden Eti sözcüğü kullanılmış, şimdi ise Hitit adlandırması dilimize yerleşmiştir.
Hititlerin ilk yerleşim yerleri başkentleri olan Hattuşaş’dır. Pithana’nın oğlu Anitta zamanında başkentleri Neşa (Kaniş) olarak kabul edilmiştir. Başa geçen kişilerin tutum ve davranışları, yönetim şekilleri, medeniyetlerin gidişatını önemli ölçüde değişikliğe uğratmıştır. Devlet idare şekli değişmiş, başkentleri faklı yerler olmuş, hatta gelenek ve görenekleri dahi büyük oranda farklılaşmıştır.
Yazımın üçüncü bölümünde Hititler hakkında bahsetmeye devam edeceğim.