TARİHE DAMGA VURAN MEDENİYETLER -1-
“TARİHE DAMGA VURAN MEDENİYETLER ” adlı on dizilik köşe yazımın ilk bölümü ile siz okurlarıma, tarihe damga vuran bazı medeniyetlerin yaşantıları hakkındaki bilgileri aktarmaya çalışacağım.
Türkiye’nin ve dünyanın her yerinde milattan önce ve milattan sonra yaşamış topluluklar bulunmaktadır. Bu toplulukların kurdukları devletler, yaşam tarzları, içinde bulundukları ekonomi ve teknolojileri ile tarihe iz bırakmışlardır. Tarihe damgasını vuran bu medeniyetlerin hayat içerisindeki yaşamları, birbirleri ile olan etkileşimleri, kullandıkları malzemeleri ve hayat içerisindeki yaşama dair uygulama şekilleri, bizlerin günümüzde kullandıkları pek şek unsurun modernleşmesine sebebiyet vermiştir.
Hepimizin de bildiği gibi çevremizde, geçmişte yaşanmış pek çok medeniyetlerin yaşam tarzları, bize gelecekte daha iyi bir yaşam sürdürebilmemiz için tecrübeler verir. Her medeniyet, bir toplumun önderi olmuştur. Onların yaşamları bizler için birer tarih ve değerdir. İnsanların yaşamış oldukları doğru bir sosyal hayat, yaşadıkları ve yaşattıklarıyla geleceğe ışık tutar, gelişir ve bilinçli olur. Yaşamlarında aldıkları deneyimler, tecrübeleri oluşturur.
Tarihimize baktığımız zaman, insanlar tüketim hayatından üretim hayatına, göçebe hayattan ise yerleşik bir hayata geçmiş olduklarını görürüz. Bu süre içerisinde bütün edindiği bilgiler, her seferinde yaşamın bir adım daha ilerisine götürmüştür ve hayatına tecrübe katmıştır. Zaman kavramı biz insanların yaşamlarındaki olgularını belirler. Planlı ve programlı olan bireyler, toplumları oluşturur. Bu toplumlar ise geçmişin birer medeniyeti haline gelir.
Türkiye’nin doğusunda ve dünya üzerinde pek çok medeniyetlerin yaşantısına rastlanmıştır. Arkeologların yapmış olduğu araştırmalarda, Türkiye’nin doğusunda Hititler, Frigyalılar, Lidyalılar, İyonlar, Urartular, Sümerler, Akkadlar, Elamlılar, Babiller, Asurlular gibi medeniyetler yaşamış ve geçmişle ilgili bize bilgiler vermektedir. Yapılan kazılar sonucunda ortaya çıkan eserler, bizlere tarihi geçmişimiz hakkında bilgi veriyor olup, bu bilgiler aynı zamanda bizim geleceğimize ışık tutacaktır.
Tarihe damga vuran medeniyetlerden bir tanesi olan babiller, dünya üzerinde yaşayan insanların hukukta ilerlemesine sebep olmuştur. İlk yaılan kanunlarıyla tarihe damgasını vurmuş ve yaşam içerisinde önemli bir yer almıştır. Hammurabi kanunları, MÖ 1760 yılında ortaya çıkmıştır.
Babil kralı Hammurabi’nin (MÖ 1728-MÖ 1686) çeşitli meselelerde verdiği kararlar, Babil’in koruyucu tanrısı Marduk adına yapılan Esagila Tapınağı’na dikilen bir taş üzerine Akatça dilinde yazılmıştır. Hammurabi, kendisine bu kanunları yazdıranın güneş tanrısı Şamaş’ın olduğunu söylemiştir.
Hammurabi Kanunları yaklaşık iki metrelik silindirik bir taşın üstüne çivi yazısı ile yazılmış olan kanunlar tam 282 maddedir, ancak bu maddelerin 33’ü şu anda okunamayacak durumdadır. 13 sayısı uğursuz sayıldığı için 13. madde yazılmamıştır.
Babil’in asma Bahçeleri dünyanın yedi harikasından biridir.
Yazımın gelecek ikinci sayısında sizlere Hititler’den bahsetmeye çalışacağım.