Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Sur’u Toledo gibi yapacağız dediğinde bir hayli düşünmüştüm. Hâlbuki ki Toledo’nun tarihine baktığımızda bu şehir, pek çok zor süreçten ve kavgalardan geçmiştir. Terörün kol gezdiği halkın perişanları oynadığı bir dönemi atlatmıştır. Çünkü Toledo da, tıpkı Sur gibi üzerinden pek çok oyunların oynandığı bir yerdir. Bu şehrin fazlasıyla manevi değerlere sahip olması, jeopolitik durumunum önemli olması şehrin konumu değerli kılmaktadır. Şehrin camileri, kiliseleri ve tarihi yapıları, İspanya’ya renk katacak kadar güzel ve değerli bir yer haline getirir. Dini ve tarihi mekânlarıyla bulunduğu yerin merkezi olarak görülmektedir. Toledo İspanya’da bulunan güzel bir şehirdir. İspanya’nın ortasında bulunmakta olup, Kastilya-La Mancha bölgesinin merkezi ilidir. Tarihinde oldukça fazla mücadelelere sahne olan Toledo şehri, Madrid’in 80 km güneyinde olup, Tajo Nehri üç tarafını çevirmiştir.
Şehrin etrafını çeviren ve buradan Portekiz’e, oradan da okyanusa ulaşan Tajo nehri Toledo’ya, turizm bakımında büyük katkılar sağlamaktadır. Suyun olması şehrin ekonomik gücünü arttırmaktadır. Arazisi engebeli bir burnun üzerinde yer alır. Tarihi geçmişiyle, Diyarbakır’ın Sur ilçesini andırmaktadır. Romalılar zamanındaki adı Toletum’dur. Milattan sonraki sekizinci asırdaki Müslüman Arap fethinden sonra şehrin adı Araplarca ve diğer Müslüman milletler tarafından Tuleytula olarak tanındı. Toledo’da bulunan Müslümanların, 1803’te 10 yıl boyunca Fransız işgaline uğradığı kent olarak karşımıza çıkmaktadır.
Yani Toledo’nun tarihi hep savaşlarla ve direnişlerle dolu geçmiştir. Çok rahat bir hayata sahip olamamışlardır. Yerle bir olan bu şehirde meydana gelen bu savaşlardan dolayı, pek çok insan topluluğu bu kentte hayatını idame ettirmeye çalışırken bir hayli topluluk ise mağdur olmuştur. Hasret, üzüntü, keder Bu şehirdeki insanların ortak yaşama biçimi haline gelmiştir. Toledo aynı zamanda İspanya’da yer alan Kastilya-La Mancha özerk bölgesinin de merkezi olduğunu belirtmiştim. Merkez olarak kabul edilen bu şehrin diğer bir başka özelliği ise faşist diktatör Franco rejimi sırasında kötü günler yaşamış olmasıdır. İspanya’daki iç savaş döneminde ve bu dönemin ilk günlerinde yani 22 Temmuz 1936’da Toledo’nun askeri valisi Albay Jose Moscardo Ituarte idi. Albay Jose Moscardo Ituarte komutasındaki 800 İspanyol jandarması bulunmakta olup, o dönemlerde 1028 faşist rejim yanlısı asker, direnişçilerin sığınağı haline gelmiş olan Toledo’nun simgesi Alcazar de Toledo’yu kuşattı. 28 Eylül’e kadar kent bombalandı. Alcazar de Toledo savunması, İspanya İç Savaşı’nın unutulmaz olaylarından biri olarak tarihe geçti. Toledo İspanya’da çalkantılı bol mücadelelerle dolu bir şehir olarak tarihe geçmiştir.
